Chùa Kh'leang Sóc Trăng di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc Gia

Địa chỉ: Số 6 đường Tôn Đức Thắng, Phường 6, Thành phố Sóc Trăng

Sóc Trăng, một tỉnh thuộc Tây Nam Bộ, có cộng đồng dân cư chủ yếu là ba dân tộc Kinh, Hoa và Khmer. Nơi đây nổi tiếng với nhiều công trình tôn giáo độc đáo, đặc biệt là các ngôi chùa và đền cổ kính mang đậm kiến trúc Khmer. Trong số đó, Chùa Kh’leang là một trong những cổ tự tiêu biểu nhất.

Chùa Kh’leang đã gắn bó với mảnh đất Sóc Trăng hơn 500 năm và mang ý nghĩa thiêng liêng khi là nơi tổ chức các nghi lễ tôn giáo cũng như lễ hội truyền thống của người Khmer. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ và trưng bày nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị lâu đời.

Nằm gần trung tâm thành phố, Chùa Kh’leang dễ dàng tiếp cận. Khuôn viên rộng lớn của chùa được bao quanh bởi những hàng rào trang trí tỉ mỉ với hoa văn độc đáo của người Khmer. Dọc lối vào chùa, những cây thốt nốt cổ thụ cao lớn tạo bóng mát, khiến không gian thêm phần thư thái.

Chùa Kh’leang là cổ tự lâu đời nhất của người Khmer tại Sóc Trăng

Theo truyền thuyết, Chùa Kh’leang là công trình tôn giáo đầu tiên của người Khmer trên mảnh đất Sóc Trăng, ra đời trước cả Chùa Dơi, vào khoảng năm 1532. Khuôn viên chùa rộng gần 4.000m², mang tên Kh’Leang, có nghĩa là “Khmer,” để thể hiện truyền thống văn hóa lâu đời của cộng đồng này.

Thời kỳ đó, Sóc Trăng còn là vùng đất hoang vu, dân cư thưa thớt, nên Chùa Kh’leang được xây dựng một cách rất đơn sơ. Người dân đã sử dụng các vật liệu tự nhiên như tre, gỗ, đá và đất để dựng chùa. Tuy nhiên, đến nay, những dấu tích ban đầu đã không còn, thay vào đó là kiến trúc hiện đại, được xây dựng lại hoàn toàn vào năm 1945.

Với 500 năm lịch sử, Chùa Kh’leang mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống Khmer, thể hiện vẻ đẹp tinh tế và sự kết hợp giữa phong cách Việt – Hoa trong cách bài trí. Khi ghé thăm ngôi chùa này ở Sóc Trăng, bạn sẽ được tận hưởng không khí trong lành, chiêm ngưỡng những thư tịch cổ của người Khmer và khám phá văn hóa thờ cúng cùng nhiều trải nghiệm thú vị khác.

Suốt chiều dài lịch sử, chùa Kh’leang đã được trùng tu nhiều lần để có diện mạo khang trang, hoàn thiện như hiện nay

Chùa Kh’leang là một không gian tín ngưỡng linh thiêng, vì vậy khi tham quan, bạn cần thể hiện sự tôn trọng, giữ trật tự, không ngắt cây, bẻ cành, và tuyệt đối không ăn uống hay xả rác bừa bãi trong khuôn viên chùa.

Gần chùa có một số cửa hàng cho thuê trang phục truyền thống của người Khmer, rất thích hợp để bạn thuê chụp ảnh xinh đẹp hơn.

Nếu bạn muốn dâng lễ tại Chùa Kh’leang, hãy dành chút thời gian tìm hiểu về văn hóa người Khmer và chuẩn bị đồ lễ theo đạo Bà-la-môn để tránh thiếu sót.

Chùa Kh’leang có nhiều nét tương đồng với Chùa Chén Kiểu và Chùa Dơi, tạo thành một quần thể kiến trúc đậm chất văn hóa Khmer. Khuôn viên chùa bao gồm các hạng mục như Chánh điện, khu Sala, nhà cho sư sãi, hội trường và nhà trưng bày, được sắp xếp hài hòa trong không gian rộng lớn.

Chùa có bố cục thu nhỏ dần từ ngoài vào trong. Bên ngoài là hàng rào bao quanh, các công trình được xây dựng dần vào giữa. Điều đặc biệt là khoảng cách giữa các vòng rào được thiết kế khéo léo, mang đến cảm giác thoáng đãng và dễ chịu, không bí bách như một số ngôi chùa khác ở Sóc Trăng.

Chùa Kh’leang còn được xây dựng theo kiểu kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Khmer Nam Bộ xưa, với các họa tiết trang trí trên viền mái ngói, rồng phượng uốn lượn và đầu xòe hình rẻ quạt. Dù là chánh điện hay các điện thờ phụ, tất cả đều được chạm trổ tinh xảo, thể hiện những tinh hoa trong phong cách kiến trúc cổ kính và tinh tế của đồng bào Khmer.

Khuôn viên chùa khá rộng, mỗi công trình đều thể hiện đặc trưng văn hóa kiến trúc của người Khmer

Khuôn viên trồng nhiều cây cối để mang lại cảm giác mát mẻ, dễ chịu, thoáng đãng

Khi bước vào khuôn viên Chùa Kh’leang, bạn sẽ thấy cổng chùa hướng về phía mặt trời mọc, được trang trí bằng những hoa văn cầu kỳ và rực rỡ sắc màu. Kiến trúc cổ kính này thể hiện quan niệm của người dân luôn hướng về mặt trời, thể hiện lòng thành kính với Thần linh.

Mái chùa được lợp theo kiểu tam cấp, với ba nếp trên mỗi cấp, nếp giữa lớn nhất và hai nếp bên nhỏ hơn. Đặc biệt, mái chùa không có tháp nóc, điều này khác biệt với hầu hết các ngôi chùa khác ở Sóc Trăng. Mỗi góc mái được trang trí bằng hình đuôi rắn cong vút, tạo điểm nhấn độc đáo.

Gian chánh điện là điểm nhấn nổi bật trong kiến trúc của chùa. Chánh điện được xây cao hơn với ba bậc tam cấp, mỗi bậc cao khoảng 1m và có hàng rào bao quanh. Phía trước chánh điện có bảy hàng cột, mỗi hàng gồm mười cột trụ làm từ gỗ quý, màu đen mượt, sơn son thếp vàng, được chạm khắc những bức họa thể hiện cuộc đời Đức Phật. Trần và tường chánh điện được trang trí với nhiều hình vẽ độc đáo, tôn vinh sự bảo trợ của thần linh.

Khi vào sâu bên trong chánh điện, bạn sẽ cảm nhận được sự tinh tế trong từng chi tiết. Những hình ảnh, hoa văn đều rất tinh xảo, và vị trí của từng bức tượng cũng được bố trí hợp lý, tạo thành hình cánh sen dọc theo lối đi. Nhìn từ chánh điện ra khoảng vườn nhỏ, bạn sẽ thấy những loại cây quen thuộc trong văn hóa người Khmer như thốt nốt, hoa sứ và hoa đại.

Ngoài các chi tiết trang trí cầu kỳ, kiến trúc Chùa Kh’leang còn gây ấn tượng với những bức vẽ sơn dầu sinh động, kể về muôn loài, hành trình khai thiên lập địa, hình tượng những anh hùng ngăn chặn thiên tai và những cô tiên đang múa giữa bầu trời rộng lớn. Nếu bạn muốn tìm hiểu về ý nghĩa ẩn sau những bức tranh này, hãy trò chuyện với sư thầy tại chùa. Người Khmer có niềm tin tôn giáo sâu sắc, và từ đời này qua đời khác, họ đã truyền lại nhiều truyền thuyết về sự hình thành của trời đất.