1. Giới thiệu đôi nét về Dinh chúa Đảo
Địa chỉ: Xã Tôn Đức Thắng, huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Dinh chúa Đảo, còn được gọi là Dinh ông lớn hay Dinh tỉnh trưởng, từng là nơi ở và làm việc của các chúa Đảo – những người đứng đầu bộ máy cai trị tại Côn Đảo. Nơi đây mang không gian cổ kính với kiến trúc truyền thống Pháp và vẫn còn giữ nguyên nhiều hiện vật từ xưa. Dinh chúa Đảo không chỉ là cơ quan đầu não của hệ thống nhà tù Côn Đảo mà còn là nơi phát ra các mệnh lệnh và âm mưu nhằm đày ải và tiêu diệt tù nhân.
Dinh chúa Đảo thể hiện hai đời sống trái ngược: lối sống xa hoa của chúa Đảo và sự cùng cực của các tù nhân cách mạng. Khi đến đây, du khách sẽ chứng kiến nơi hàng chục tù nhân phải lao động khổ sai để phục vụ cho cuộc sống sang trọng của các chúa Đảo, từ đó càng thêm xót thương cho những người đã nằm lại nơi này. Có thể nói, Dinh chúa Đảo hiện nay là một di tích lịch sử quan trọng, tố cáo sự tàn bạo của thực dân Pháp, đồng thời là một kho tư liệu quý giá về Côn Đảo với nhiều hình ảnh và tài liệu được bảo tồn nguyên vẹn.

Dinh chúa Đảo bắt đầu khởi công xây dựng từ năm 1862 và hoàn thành vào năm 1876. Nơi đây đã trải qua 53 đời chúa Đảo xuyên suốt 113 năm, trong đó gồm có 39 chúa ở thời kỳ Pháp thuộc và 14 chúa dưới thời đế quốc Mỹ chiếm đóng. Tổng diện tích của Dinh chúa Đảo vào khoảng 1,86 hecta, bao gồm tòa nhà chính, các gian nhà phụ cùng sân vườn và các hạng mục công trình khác. Cổng chính của Dinh chúa Đảo nhìn thẳng ra khu vực Cầu Tàu 914.
Ở thời kỳ trước, dưới sự điều hành của các chúa Đảo, Dinh chúa Đảo trở thành cơ quan đầu não để quản lý toàn bộ hệ thống nhà tù cũng như nơi làm việc của bộ máy quan chức cai trị trên hòn đảo này. Đây là nơi đưa ra những mệnh lệnh, quyết định và bàn bạc âm mưu, thủ đoạn của các quan chức cấp cao nhằm đày ải và tiêu diệt tù nhân trong các nhà tù.
Trải qua rất nhiều đời cai trị thì dưới thời chúa Đảo Andouard của Pháp, bằng sự tàn bạo, độc ác với tù nhân mà hòn đảo xinh đẹp này gắn liền với biệt danh địa ngục trần gian. Sau đó, chính những người tù đã trừng trị tên chúa Đảo này tại chính sào huyệt của hắn vào năm 1919.
Các chúa Đảo được hưởng thụ một cuộc sống tráng lệ, xa hoa như đế vương bằng sự thống trị của mình tại Dinh chúa Đảo. Đối lập hoàn toàn với cuộc sống của chúa Đảo là hoàn cảnh khốn khổ, nghèo nàn và bị đàn áp dã man của tù nhân cách mạng. Các tù nhân thường xuyên phải lao động khổ sai tại khu vườn của dinh và phục vụ tất cả các nhu cầu ăn uống đến sinh hoạt của chúa Đảo.
Nơi đây đã trải qua 53 đời chúa Đảo trong suốt 113 năm

Trước cổng Dinh chúa Đảo có hai khẩu súng thần công và được canh gác vô cùng cẩn mật
2. Khám phá nét đặc sắc của Dinh chúa Đảo ngày nay – Thư viện tư liệu hiện vật và tư liệu lịch sử khổng lồ
Năm 1945, Dinh chúa Đảo trở thành nơi đầu tiên thiết lập chính quyền cách mạng tại Côn Đảo và đã chứng kiến ngày giải phóng hoàn toàn của hòn đảo vào năm 1975. Từ ngày giải phóng, Dinh chúa Đảo được công nhận là di tích lịch sử và trở thành phòng trưng bày chính.
Khi tham quan Dinh chúa Đảo, bạn sẽ được chứng kiến những phương pháp tra tấn tù nhân và các công việc khổ sai phục vụ nhu cầu của chúa Đảo. Đây được coi là một chứng tích lịch sử quý giá, với hàng loạt tư liệu, hình ảnh và hiện vật lưu giữ tội ác dã man của các chúa Đảo. Dinh chúa Đảo trưng bày bốn chủ đề chính cùng một chuyên đề về nhà tù Côn Đảo từ năm 1908 đến 1916, giúp du khách hiểu rõ hơn về sự hy sinh của các tù nhân và những tội ác mà chúa Đảo đã gây ra cho các chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước Việt Nam, với khoảng 700 hình ảnh và hiện vật được trưng bày.
Đến với Dinh chúa Đảo, bạn sẽ choáng ngợp trước kho tư liệu khổng lồ, với khoảng 6.000 hồ sơ của các tù nhân chính trị qua từng thời kỳ, cùng các giấy tờ và hình ảnh đã được ban quản lý khu di tích thu thập từ năm 2000 đến nay. Đây là những chứng cứ quý giá, tố cáo tội ác man rợ trong thời kỳ kháng chiến của các chúa Đảo.

Các hiện vật vẫn được lưu giữ nguyên vẹn
3. Một số hình ảnh nổi bật tại Dinh chúa Đảo

Khu trưng bày tư liệu

Phòng khách xa hoa của Dinh chúa Đảo trái ngược hoàn toàn với cuộc sống khốn cùng của tù nhân

Nơi giải trí của Dinh chúa Đảo

Phòng làm việc của các chúa Đảo ngày xưa

Khuôn viên sân vườn của Dinh chúa Đảo – nơi các tù nhân phải lao động khổ sai
